Z okazji roku jubileuszu 70-lecia połączenia Bielska i Białej przygotowaliśmy dla naszych czytelników cykl przybliżający architekturę oraz historię połączonych miast. W każdym tegorocznym numerze przedstawiamy na łamach Kuriera.BB podobne obiekty znajdujące się w dwóch kiedyś odrębnych miastach: Bielsku i Białej. W bieżącym odcinku przedstawiamy parki.

Parki Bielska

Najważniejszym parkiem Bielska był Park Jubileuszowy im. Cesarza Franciszka Józefa, czyli dzisiejszy Park Słowackiego (obecną nazwę nadano mu w roku 1918). Park powstał w 1898 roku miejscu cmentarza cholerycznego z lat 1830–1832. Głównym obiektem parku była Strzelnica (stąd czasami  park nazywany był także Parkiem na Strzelcy) wybudowana w 1831 r. jako siedziba bractwa kurkowego. Była ona jednocześnie przystosowana do organizacji publicznych zebrań i uroczystości (w 1880 r. budynek rozbudowano o tzw. wielką salę utrzymaną w stylu neoklasycystycznym). Do połowy XX w. odbywała się tu większość bielskich wydarzeń kulturalnych i politycznych Bielska.
Kolejnym parkiem powstałym jeszcze w XIX wieku (tworzonym od 1895 roku) jest Park Włókniarzy, pierwotnie nazywany Plantami Blichowymi, od Blichu - drugiej nazwy Żywieckiego Przedmieścia. Warto wspomnieć, że na obrzeżach parku w 1928 roku wzniesiono jedyny w Polsce pomnik Gabriela Narutowicza, pierwszego prezydenta II RP. W 1939 roku pomnik został usunięty przez Niemców, obecnie w miejscu tym stoi pomnik Adama Mickiewicza. 
Omawiając parki Bielska przypomnieć należy ogród zamkowy. Powstał w 1489 r. jako ogród przyległy do Zamku Sułkowskich i obejmował rozległy obszar między zamkiem a zakolem rzeki Białej. Zlikwidowane zostały dopiero w okresie międzywojennym, gdy wybudowano w tym miejscu osiedle mieszkaniowe.

 
Parki Białej

Najbardziej znanym parkiem Białej jest Park za Ratuszem (Ratuszowy) rozciągający się pomiędzy Ratuszem a rzeką Białą. Park został założony przez Towarzystwo Upiększania Miasta w roku 1897 i był przez wiele lat jedynym terenem zielonym w tej części Białej. Do 1928r. w parku znajdował się pomnik św. Jana Nepomucena.Atrakcją parku jest znajdujący się tam głaz narzutowy, z czasów epoki lodowcowej, znaleziony w łożysku rzeki Niwki w Lipniku i podarowany w 1908r. Muzeum Miasta Biała Krakowska przez dawnego właściciela farbiarni, przemysłowca W. Schlesinger’a.

Innym parkiem Białej był Park Rosta znajdujący się przy dzisiejszej ulicy Ceramicznej, nieopodal potoku Krzywa. Park powstał na przełomie XIX i XX wieku w pobliżu dworku architekta i przedsiębiorcy Emanuela Rosta Juniora. Park przez wiele lat był zaniedbany, dziś na części jego terenu znajdują się korty tenisowe  BKT Advantage oraz ośrodek szkolenia psów.

Cygański Las

Omawiając parki Bielska i Białej nie sposób pominąć Cygański Las, który co prawda w granicach dwumiasta znalazł się dopiero w 1968 roku, jednak od wielu wieków związany był z Bielskiem. Las już w 1312 roku został nadany we władanie bielskim mieszczanom. Dokument zawierający decyzję jest najstarszą pisemną wzmianką o mieście Bielsku. 
W latach 60. XIX wieku dolna część Cygańskiego Lasu została przez Towarzystwo Upiększania Miasta przekształcona w park leśny wzorowany na Lesie Wiedeńskim. Dzięki temu Mikuszowice rozwinęły się jako miejscowość turystyczna, a wille letniskowe wystawiło tu wielu bielszczan.  

Jarosław Zięba