Zmarł Stanisław Janicki – legenda polskiej kultury filmowej i Zasłużony dla Miasta Bielska‑Białej

W wieku 93 lat, 25 maja, odszedł Stanisław Janicki – wybitny historyk kina, dziennikarz, reżyser, scenarzysta, wykładowca akademicki, krytyk filmowy, pisarz, a przede wszystkim autor kultowego cyklu „W starym kinie”, który przez ponad trzy dekady przyciągał przed telewizory miliony widzów. Jego charakterystyczne „r”, ciemne okulary, nienaganna kultura i ogromna erudycja stały się znakiem rozpoznawczym kilku pokoleń miłośników kina.

Od wielu lat mieszkał w Bielsku‑Białej. W 2023 roku Rada Miejska uhonorowała go tytułem Zasłużonego dla Miasta.

Stanisław Janicki urodził się w Czechowicach‑Dziedzicach. Studiował filmoznawstwo na Uniwersytecie Warszawskim, które ukończył w 1955 roku. Zawodowo związany był z najważniejszymi polskimi redakcjami filmowymi:

• 1954–1970 – dziennikarz i redaktor magazynu Film, m.in. kierownik działu polskiego

• 1970–1974 – redakcja miesięcznika Kino

• współpraca z wieloma tytułami prasowymi

• 1964–1966 – redaktor naczelny Kroniki Filmowej Radar w WF Czołówka

  Reklama

Jako scenarzysta i reżyser współpracował z Telewizją Polską oraz Wytwórnią Filmów Oświatowych w Łodzi. W latach 1974–1976 był redaktorem Redakcji Filmowej Programu 1 TVP.

Wykładał historię filmu m.in. w:

• Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie

• Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Był autorem wielu książek o tematyce filmowej, w tym fundamentalnych publikacji:

• Eugeniusz Cękalski (1958)

• Polscy twórcy filmowi (1962)

• Aleksander Ford (1967)

• Film polski od A do Z (trzy wydania)

  Reklama

• Film japoński (1982)

• Film polski wczoraj i dziś (1985)

• W starym polskim kinie (1985)

• Polskie filmy fabularne 1902–1988 (1990)

Napisał także dramat Iskra we mgle, wystawiony w 1980 roku w Legnicy, oraz tłumaczył dramaturgię japońską.

Ogromną popularność przyniósł mu cykl „W starym kinie”, emitowany w latach 1967–1999. Janicki z pasją i niezwykłą dbałością o szczegóły opowiadał o przedwojennych filmach, aktorach i historii kina, tworząc jeden z najbardziej rozpoznawalnych programów w dziejach polskiej telewizji.

Stanisław Janicki wielokrotnie podkreślał, że Bielsko‑Biała była dla niego miejscem ważnym i bliskim. W latach 2004–2019 prowadził tu cykl spotkań „Stare kino w Starym Zamku”.

Zrealizował również filmy związane z miastem:

• Bielsko‑Biała – dwa miasta w jednym (1998)

• Brat papieża (2006) – o Edmundzie Wojtyle

Jego cykl „Odeon Stanisława Janickiego” emitowany był na antenie RMF Classic.

W jednym z wywiadów mówił o Bielsku‑Białej:

Za swoją działalność otrzymał liczne nagrody, m.in.:

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

• IKAR 2003 – nagroda Prezydenta Bielska‑Białej

• Złoty liść – wyróżnienie Festiwalu Piosenki Retro (2005)

• Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Odszedł człowiek, który przez całe życie opowiadał o kinie z pasją, elegancją i niepowtarzalnym stylem. Jego dorobek pozostanie ważną częścią polskiej kultury, a w Bielsku‑Białej – także fragmentem lokalnej tożsamości.