9 maja minęło dokładnie 30 lat od ingresu pierwszego biskupa i powstania Diecezji Bielsko-Żywieckiej w strukturze Kościoła Katolickiego. Tym samym w 1992 roku będące od ponad 40. lat jednym organizmem miejskim Bielsko-Biała znalazło się w jednej strukturze kościelnej. Wcześniej Biała należała do archidiecezji krakowskiej, zaś Bielsko – katowickiej. 

Dokumentem powołującym Diecezję Bielsko-Żywiecką była bulla Totus Tuus Poloniae Populus podpisana przez papieża Jana Pawła II 25 marca 1992 roku. Równocześnie Ojciec Święty mianował biskupa ordynariusza nowo powstałej Diecezji – księdza prałata Tadeusza Rakoczego. W Drugą Niedzielę Wielkanocną, 26 kwietnia 1992 roku, w bazylice świętego Piotra w Watykanie papież Jan Paweł II udzielił biskupowi nominatowi święceń biskupich. Biskupem pomocniczym Papież mianował księdza biskupa Janusza Zimniaka z Katowic.

Konsekwencją utworzenia Diecezji było podniesienie przez Ojca Świętego Jana Pawła II do godności katedry kościoła pod wezwaniem św. Mikołaja w Bielsku-Białej oraz kościoła  Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Żywcu. 
Uroczysty ingres księdza biskupa Tadeusza Rakoczego do katedry Świętego Mikołaja, równoznaczny z objęciem przez niego Diecezji, odbył się 9 maja 1992 roku, natomiast do konkatedry w Żywcu 30 maja 1992 roku. 

Następnym etapem w ramach tworzenia organizacji Diecezji Bielsko-Żywieckiej było mianowanie przez Biskupa Ordynariusza pracowników Kurii Diecezjalnej, która została ukonstytuowana przy kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bielsku-Białej.

Diecezja Bielsko-Żywiecka, administracyjnie należąca do metropolii krakowskiej, podzielona jest na 22 dekanaty, które razem liczą 210 parafii. Patronami Diecezji są: św. Maksymilian Maria Kolbe, św. Jan Kanty i św. Jan Sarkander. Na jej terenie, obejmującym powierzchnię ok. 3 tys. km2, mieszka ok. 805 tys. mieszkańców, w tym ok. 721 tys. katolików; inne wyznania ok. 80 tys.

Najważniejszym wydarzeniem w historii Diecezji Bielsko-Żywieckiej była wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II, który 22 maja 1995 roku – w trakcie swojej pielgrzymki do Czech, gdzie 21 maja kanonizował św. Jana Sarkandra – odwiedził Skoczów, Bielsko-Białą i Żywiec. Rok później, w dniach od 18 do 23 maja, do Rzymu przybyło ok. 3 tys. pielgrzymów z Diecezji, odpowiadając na zaproszenie, które Ojciec Święty w czasie swojej pielgrzymki skierował do wiernych zgromadzonych na żywieckim rynku. Inne ważne wydarzenia z historii Diecezji to koronacja figury Matki Bożej Bolesnej w Hałcnowie 26 września 1993 roku; kanonizacja pochodzącego z Cieszyna św. Melchiora Grodzieckiego, dokonana przez Ojca Świętego 2 lipca 1995 roku w Koszycach oraz nawiedzenie figury Matki Bożej Fatimskiej, od 25 listopada do 2 grudnia 1995 roku.

22 października 2011 roku Ojciec Święty mianował nowego biskupa pomocniczego ks. dr. Piotra Gregera, którego święcenia biskupie odbyły się w katedrze św. Mikołaja w Bielsku-Białej – 27 listopada 2011 roku. Biskup Greger swoją funkcję sprawuje do dziś. 

Z kolei 16 listopada 2013 roku Ojciec Święty przyjął rezygnację biskupa bielsko-żywieckiego Tadeusza Rakoczego, mianując nowym ordynariuszem ks. prof. dr. hab. Romana Pindla, rektora Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie.

6 stycznia 2014 roku w bielskiej katedrze odbyły się uroczystości przyjęcia sakry biskupiej i ingresu nowego ordynariusza Diecezji. Duchownemu sakry udzielił metropolita krakowski kard. Stanisław Dziwisz. Współkonsekratorami byli nuncjusz apostolski w Polsce abp Celestino Migliore i administrator apostolski Diecezji Bielsko-Żywieckiej bp Tadeusz Rakoczy. 7 stycznia w kaplicy Kurii w Bielsku-Białej bp Pindel kanonicznie objął rządy w Diecezji.