W dniach 19-20 października 2015 roku w Cieszynie na Wydziale Etnologii i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego odbyła się IV Międzynarodowa Konferencja Naukowant. „Szkoła - kultura - środowisko lokalne”. Spotkanie było kontynuacją cyklu pt. „Aktywizacja jednostek, grup i zbiorowości w środowisku lokalnym”, który rozpoczął się w lutym 2015 r.

Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli: Starosta Cieszyński Janusz Król, Burmistrz Miasta Cieszyna Ryszard Macura, JM Rektor Uniwersytetu Śląskiego prof. zw. dr hab. Wiesław Banyś, Dziekan Wydziału Etnologii i Nauk o Edukacji prof. dr hab. Zenon Gajdzica, oraz Komitet Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk.

Współorganizatorami konferencji były cieszyńskie instytucje kulturalne i oświatowe, a także jednostki samorządowe: Zespół Obsługi Jednostek Oświatowych w Cieszynie, Cieszyński Ośrodek Kultury „Dom Narodowy”, Wydział Kultury i Turystyki Urzędu Miasta Cieszyn, Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej im. Janiny Marcinkowej, Muzeum Śląska Cieszyńskiego, Biblioteka Miejska w Cieszynie, Wydział Edukacji Starostwa Powiatowego w Cieszynie, Wydział Kultury, Sportu, Turystyki i Informacji Starostwa Powiatowego w Cieszynie, Teatr im. Adama Mickiewicza w Cieszynie, Zamek Cieszyn, „Publisher-Innowacje” Ośrodek Doskonalenia Zawodowego.
Wydarzenie przygotowano we współpracy z ośrodkami naukowymi w Nitrze, Preszowie i Bańskiej Bystrzycy na Słowacji oraz w Winnicy na Ukrainie.
Uroczystego otwarcia konferencji dokonali: Przewodniczący Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk prof. zw. dr hab. Bogusław Śliwerski, Dziekan Wydziału Etnologii i Nauk o Edukacji prof. dr hab. Zenon Gajdzica, Dyrektor Instytutu Nauk o Edukacji dr hab. Urszula Szuścik, Starosta Cieszyński Janusz Król oraz Burmistrz Miasta Cieszyna Ryszard Macura.
Dwudniowe obrady poświęcone były szeroko pojętej roli szkoły w wychowaniu dzieci i młodzieży oraz w kreowaniu lokalnych społeczności wielokulturowych.
Pierwszego dnia prelegenci z kilkunastu ośrodków naukowych w Polsce, na Słowacji i Ukrainie przedstawili zagadnienia związane m.in. z dziedzictwem kulturowym, uczestnictwem społecznym, aktywnością obywatelską, cyberprzemocą, niepełnosprawnością, współpracą szkół ze środowiskiem lokalnym, edukacją teatralną i muzealną. Nie zabrakło odniesień do zjawiska uchodźstwa i wynikających z niego zadań dla szkoły i nauczycieli.
Drugiego dnia swoją działalność i osiągnięcia zaprezentowali przedstawiciele instytucji współorganizujących wydarzenie: Bogdan Ficek - Dyrektor Zespołu Obsługi Jednostek Oświatowych w Cieszynie, Cecylia Gasz-Płońska - Dyrektor Cieszyńskiego Ośrodka Kultury „Dom Narodowy”, Piotr Gruchel - Naczelnik Wydziału Kultury i Turystyki Urzędu Miasta Cieszyn, Karolina Małysz-Tulec - Dyrektor Zespołu Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej im. Janiny Marcinkowej, Marian Dembiniok - Dyrektor Muzeum Śląska Cieszyńskiego, Izabela Kula - dyrektor Biblioteki Miejskiej w Cieszynie, Maria Pindur - Naczelnik Wydziału Edukacji Starostwa Powiatowego w Cieszynie, Łukasz Konarzewski - Zastępca Naczelnika Wydziału Kultury, Sportu, Turystyki i Informacji Starostwa Powiatowego w Cieszynie, Andrzej Łyżbicki - Dyrektor Teatru im. Adama Mickiewicza w Cieszynie, Emilia Gibiec - Dyrektor Ośrodka Doskonalenia Zawodowego „Publisher-Innowacje”.
O innowacyjnych metodach nauczania, sukcesach uczniów oraz specyfice pracy na pograniczu polsko-czeskim opowiedzieli nauczyciele ze szkół powiatu cieszyńskiego: Zespół Szkół Przyrodniczo-Technicznych w Międzyświeciu, Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich w Wiśle, II LO im. M. Kopernika w Cieszynie, Gimnazjum nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Kubisza w Cieszynie, Gimnazjum nr 3 z Oddziałami Integracyjnymi w Cieszynie, Przedszkole nr 20 w Cieszynie.
Dla uczestników konferencji, zwłaszcza z innych regionów Polski i z zagranicy, organizatorzy przygotowali atrakcje przybliżające kulturę cieszyńską. Dr Grzegorz Studnicki oprowadził gości po Muzeum Śląska Cieszyńskiego; Andrzej Łyżbicki pokazał budynek Teatru im. Adama Mickiewicza; Marcin Gabryś przedstawił zbiory Muzeum Protestantyzmu oraz historię Kościoła Jezusowego. Obchodzący 65-lecie Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej im. J. Marcinkowej zaprezentował pieśni i tańce ludowe Śląska Cieszyńskiego oraz Beskidu Śląskiego. Wieczór uświetnił koncert mgr. Bartosza Jaśkowskiego, asystenta z Wydziału Artystycznego w Cieszynie.
Jednym z celów spotkań z cyklu „Aktywizacja jednostek, grup i zbiorowości w środowisku lokalnym” organizowanych przez Zakład Pedagogiki Społecznej i Edukacji Międzykulturowej pod kierownictwem dr hab. Aliny Szczurek-Boruty jest zbliżanie środowiska lokalnego i uniwersyteckiego. Konferencja „Szkoła - kultura - środowisko lokalne” wydaje się być ważnym krokiem w tym kierunku.
Podczas obrad teoretycy i praktycy, zajmujący się na co dzień edukacją i kulturą, wyrazili wzajemne oczekiwania i potrzeby. W dyskusjach - nieraz burzliwych - głos zabierali studenci i pracownicy obu cieszyńskich wydziałów Uniwersytetu Śląskiego. Organizatorzy zapowiadają następne konferencje, które będą podsumowaniem kolejnych lat współpracy i - miejmy nadzieję - coraz bardziej komplementarnych działań.